Complementaire therapieën verhogen de overlevingskans bij kanker

Het aanpassen van de voeding, het nemen van bepaalde supplementen, elke dag bewegen en het verminderen van mentale en emotionele stress met mind-body technieken zijn vormen van niet-toxische therapieën, dat wil zeggen dat ze geen schadelijke bijwerkingen hebben. Ze worden ook wel complementaire of alternatieve behandelingen genoemd, hoewel dat afbreuk doet aan hun waarde.

Complementaire of alternatieve behandelingen worden in de medische sector beschouwd als een ‘onschuldige’ manier om de bijwerkingen van chemo en straling te beperken, om pijn te verlichten en de levenskwaliteit te verbeteren. Uit onderzoek blijkt dat heel veel kankerpatiënten hun toevlucht nemen tot complementaire behandelingen.

Dr. Moshe Frenkel, oprichter van de Integrative Oncology Clinic van de Universiteit van Texas M.D. Anderson Cancer Center in Houston, deed onderzoek naar complementaire therapieën en is van mening dat ze niet langer beschouwd moeten worden als ‘bijkomende’ behandelingen om de levenskwaliteit te verbeteren. Hij kwam namelijk tot de conclusie dat sommige alternatieve behandelingen en aanpassing van de leefstijl de overlevingskans aanzienlijk verhogen en dat hun effect vergelijkbaar is met dat van de conventionele behandeling. Dit moet volgens hem meer benadrukt worden in de communicatie tussen de oncoloog en zijn patiënt (Frenkel M, 2015).

Mind-body technieken zoals yoga, meditatie en visualisatie, worden meestal gebruikt om stress te verminderen, maar uit onderzoek blijkt dat kankerpatiënten die deze technieken toepassen meer kans hebben om langer te leven (Lev-ari S, 2006; Frenkel M, 2015).

Voeding, bepaalde supplementen, beweging en het verminderen van stress door mind-body technieken kunnen de overlevingskans aanzienlijk verhogen. Daar zijn ondertussen voldoende aanwijzingen voor.

Zo kan beweging het risico op terugkeer van borstkanker even goed of meer verlagen als het medicijn tamoxifen. Dat is aangetoond in langdurige studies, die 10 tot 15 jaar duurden. Tamoxifen kan op lange termijn endometriumkanker veroorzaken en heeft nog andere ernstige bijwerkingen. Beweging heeft alleen maar gunstige bijwerkingen.

De rol van voeding bij het voorkomen van kanker wordt ondertussen ook door klassieke oncologen erkend. Volgens de World Cancer Research Fund en de American Institute for Cancer Research kan 30 tot 40% van alle kankers voorkomen worden door gezonde voeding, regelmatige beweging en een gezond gewicht. Maar deze maatregelen verbeteren ook de prognose na een kankerdiagnose. Gezonde voeding en beweging verlagen de markers die gemeten worden om de progressie en de prognose van kanker te bepalen (vb. insuline in het bloed, DNA-schade en de groei van tumoren) (Pekmezi DW, 2011).

Toch krijgt voedingstherapie als (ondersteunende) behandeling van kanker nog veel te weinig aandacht.

©Hilde Maris

Referenties

1. de Glas NA, Fontein DB, Bastiaannet E, et al. Physical activity and survival of postmenopausal, hormone receptor-positive breast cancer patients: results of the Tamoxifen Exemestane Adjuvant Multicenter Lifestyle study. Cancer. 2014 Sep 15;120(18):2847-54.
2. Frenkel M, Sierpina V, Sapire K. Effects of complementary and integrative medicine on cancer survivorship. Curr Oncol Rep. 2015 May;17(5):445.
3. Lev-ari S, Maimon Y, Yaal-Hahoshen N. Long-term survival of a patient with widespread metastases from epithelial ovarian carcinoma receiving mind-body therapies: case report and review of the literature. Integr Cancer Ther. 2006 Dec;5(4):395-9.
4. Loprinzi PD, Cardinal BJ, Winters-Stone K, et al. Physical activity and the risk of breast cancer recurrence: a literature review. Oncol Nurs Forum. 2012 May 1;39(3):269-74.
5. Nelson NJ. Studies on how lifestyle factors may affect breast cancer risk and recurrence. J Natl Cancer Inst. 2012 Apr 18;104(8):574-6.
6. Pekmezi DW, Demark-Wahnefried W. Updated evidence in support of diet and exercise interventions in cancer survivors. Acta Oncol. 2011 Feb;50(2):167-78.
7. Schmidt ME, Chang-Claude J, Vrieling A, et al. Association of pre-diagnosis physical activity with recurrence and mortality among women with breast cancer. Int J Cancer. 2013 Sep 15;133(6):1431-40.