Tatoeage inkt kan kankeruitzaaiingen in de lymfeklieren nabootsen

De diagnose van kanker is niet zo eenvoudig als men vaak denkt. Er zijn verschillende omstandigheden die de interpretatie heel moeilijk kunnen maken, bijvoorbeeld de aanwezigheid van tatoeage inkt in de lymfeklieren.

Een veelgebruikte diagnosetechniek bij kanker is een PET of CT-scan na het injecteren van radioactief glucose (fluorodeoxyglucose, FDG). Deze techniek wordt gebruikt voor het opsporen van tumoren en om het onderscheid te kunnen maken tussen goedaardige en kwaadaardige tumoren. De redenering erachter is dat kankercellen glucose veel sneller opnemen dan gezonde cellen. De scan maakt de radioactieve glucose zichtbaar, zodat men een beeld krijgt van de aanwezigheid van tumoren, de grootte en eventuele uitzaaiingen.

Bij mensen met tatoeages kunnen PET of CT-scans uitzaaiingen laten zien die geen uitzaaiingen zijn. De kleurstoffen die in tatoeage inkt aanwezig zijn, blijven niet allemaal in de huid, maar worden na verloop van tijd in de lymfeklieren aangetroffen (Bäumler W, 2015). Tijdens een PET-scan met radioactief glucose lichten deze lymfeklieren op en kunnen ze fout gediagnosticeerd worden als uitzaaiingen.

Het is heel moeilijk, zo niet onmogelijk, om een onderscheid te maken tussen inkt die oplicht of uitgezaaide kanker. Dat verhoogt de kans op onnodige behandelingen en verwijdering van lymfeklieren (Grove N, 2015).

Er worden verschillende gevallen gerapporteerd van lymfeklieren die weggenomen worden omdat men denkt dat de kanker uitgezaaid is, maar die bij nader onderzoek geen kankercellen bevatten, maar wel inktkleurstoffen (Grove N, 2015; Fukumoto Y, 2015; Manganoni AM, 2014).

Omdat steeds meer mensen tattoos hebben, wordt dit een groeiend probleem in de kankerdiagnostiek. Onderzoekers waarschuwen dat artsen voorzichtig moeten zijn met het interpreteren van PET of CT-scans bij mensen met tatoeages, vooral wanneer ze veel tattoos hebben, en zelfs bij mensen bij wie een tattoo al lang verwijderd is (Dujmović A, 2020).

©PlaceboNocebo
 

Meer weten?

In ons uitgebreide naslagwerk “Kanker begrijpen” komen nog meer redenen aan bod waarom de diagnose van kanker niet altijd zo eenvoudig is.  
 

Referenties:

1. Bäumler W. Absorption, distribution, metabolism and excretion of tattoo colorants and ingredients in mouse and man: the known and the unknown. Curr Probl Dermatol. 2015;48:176-84. doi: 10.1159/000369222. Epub 2015 Mar 26. PMID: 25833641.
2. Dujmović A, Jurišić N, Mance M, et al. Tattoo Pigment within Regional Lymph Nodes Mimicking Cutaneous Melanoma Metastasis. Acta Dermatovenerol Croat. 2020 Jul;28(1):47-48. PMID: 32650854.
3. Fukumoto Y, Sugimoto S, Okada M, et al. False-positive axillary lymph node on positron emission tomography/computed tomography in a thymoma patient with a tattoo. Eur J Cardiothorac Surg. 2015 Nov;48(5):804. doi: 10.1093/ejcts/ezv071. Epub 2015 Mar 1. PMID: 25732973.
4. Grove N, Zheng M, Bristow RE, et al. Extensive Tattoos Mimicking Lymphatic Metastasis on Positron Emission Tomography Scan in a Patient With Cervical Cancer. Obstet Gynecol. 2015 Jul;126(1):182-5. doi: 10.1097/AOG.0000000000000701. PMID: 25923020.
5. Manganoni AM, Sereni E, Pata G, et al. Pigmentation of axillary sentinel nodes from extensive skin tattoo mimics metastatic melanoma: case report. Int J Dermatol. 2014 Jun;53(6):773-6. doi: 10.1111/ijd.12417. Epub 2013 Dec 30. PMID: 24372317.