Een derde van de astmapatiënten heeft geen astma

Een derde van de patiënten die de diagnose astma krijgen, heeft eigenlijk geen astma. Sommige mensen krijgen gewoon de verkeerde diagnose, terwijl anderen ooit wel astma hadden, maar nu niet meer. Dat is de conclusie van Canadese onderzoekers van de universiteit van Ottawa. Ze deden uitgebreide longtesten bij 613 patiënten uit tien verschillende steden die in de afgelopen vijf jaar de diagnose astma gekregen hadden. Ze stelden vast dat 33% van de patiënten geen astma had. Meer dan 90% van deze mensen kon zonder problemen stoppen met hun astmamedicatie en had minstens een jaar geen medicatie nodig (zo lang werden ze opgevolgd) (Aaron SD, 2017).

De symptomen van astma overlappen met die van emfyseem, congestief hartfalen in een vroeg stadium, problemen met de stembanden, chronische obstructieve longziekte (COPD), slaapapneu, hyperventilatie, enz. Dat zorgt niet alleen voor veel verkeerde diagnoses, maar verklaart ook waarom zo veel gevallen van astma niet reageren op medicatie voor de ‘klassieke’ vorm van astma, waarbij sprake is van vernauwing van de bronchiën, obstructie en overgevoeligheid.

Bij jonge kinderen, vooral kinderen onder de vijf jaar, is het heel moeilijk om met zekerheid astma vast te stellen. Een piepende ademhaling en hoesten komt heel veel voor bij jonge kinderen en kan ook het gevolg zijn van infecties of andere oorzaken. Bij kinderen onder de vijf jaar kunnen geen longfunctietesten gedaan worden, maar ook bij oudere kinderen worden vaak geen longtesten gedaan om de diagnose te bevestigen.

Nederlandse onderzoekers stelden vorig jaar ook al vast dat astma bij kinderen en tieners overgediagnosticeerd wordt op basis van alleen symptomen. Van de 652 kinderen boven de zes jaar, die op basis van symptomen de diagnose astma kregen, werd de diagnose slechts bij 105 kinderen (16,1%) bevestigd door longfunctietesten. Bij 151 kinderen (23,2%) was er vermoedelijk sprake van astma, maar er waren geen testen gedaan om dat te verifiëren. Bij 349 kinderen (53,5%) was astma waarschijnlijk niet de oorzaak van de symptomen. Volgens de onderzoekers krijgen heel veel kinderen onterecht de diagnose astma en worden ze onnodig behandeld met astmamedicatie (Looijmans-van den Akker I, 2016).

©Hilde Maris

Meer info
Astma & chronische longziekten worden besproken in PlaceboNocebo 26.

Referenties

1. Aaron SD, Vandemheen KL, FitzGerald JM, et al. Reevaluation of Diagnosis in Adults With Physician-Diagnosed Asthma. JAMA. 2017 Jan 17;317(3):269-279.
2. Looijmans-van den Akker I, van Luijn K, Verheij T. Overdiagnosis of asthma in children in primary care: a retrospective analysis. Br J Gen Pract. 2016 Mar;66(644):e152-7.