Saffraan werkt even goed als rilatine bij ADHD

Methylfenidaat (Rilatine, Concerta) is de standaardtherapie voor ADHD (attention deficit hyperactivity disorder). Het behoort tot de stimulerende middelen. Het verhoogt bepaalde neurotransmitters in de hersenen, vooral dopamine en noradrenaline. Hoewel methylfenidaat in veel gevallen de symptomen van ADHD tijdelijk verbetert, kan het op lange termijn het metabolisme ernstig verstoren, vooral het zenuwstelsel en het hormonaal systeem.

Methylfenidaat activeert de hypothalamus-hypofyse-bijnier as en verstoort op lange termijn de stressrespons, met onder andere angst en depressie tot gevolg en stressgerelateerde verslaving aan methylfenidaat (die heel moeilijk te behandelen is) (Zuloaga DG, 2015).

Methylfenidaat kan op lange termijn de hersenfuncties beschadigen. Op korte termijn geeft het de hersenfuncties een boost, maar op lange termijn tast het de plasticiteit van de hersenen aan, zodat men niet goed meer kan plannen, moeilijk van de ene taak naar de andere kan overschakelen, moeite heeft met probleemoplossing en het aanpassen van reacties aan de omstandigheden. Dat is vooral het geval bij kinderen, bij wie de hersenen nog in ontwikkeling zijn (Urban KR, 2013; Urban KR, 2014).

Bij een derde van de kinderen met ADHD werkt methylfenidaat niet of zijn de bijwerkingen zo erg dat ze het niet kunnen nemen.

Saffraan is een specerij die gewonnen wordt uit de stamper van de Saffraankrokus of Crocus sativus. De bioactieve stoffen in saffraan, zoals crocine en safranal, hebben antioxidatieve, ontstekingsremmende en immunomodulerende eigenschappen. Saffraan wordt de laatste tijd vooral ingezet bij angst, depressie en alzheimer, omdat het even goed werkt als antidepressiva (imipramine, fluoxetine en citalopram) en alzheimermedicatie (donepezil).

Saffraan is ook een doeltreffend en veilig alternatief voor methylfenidaat. In een recente dubbelblinde studie werd suppletie met saffraan vergeleken met medicatie met methylfenidaat. Kinderen van 6 tot 17 jaar werden ingedeeld in twee groepen. De ene groep kreeg zes weken lang elke dag methylfenidaat, de andere groep saffraancapsules. De dosis werd aangepast aan hun gewicht. Kinderen onder de dertig kilogram kregen 20 mg, kinderen boven de dertig kilogram kregen 30 mg per dag van de medicatie of het saffraansupplement.

De symptomen van de kinderen werden door hun ouders en leerkrachten geëvalueerd. Saffraan werkte even goed als methylfenidaat (Baziar S, 2019).

Het grote voordeel van saffraan is dat het nog veel andere gunstige effecten heeft en op lange termijn verschillende onderliggende oorzaken van ADHD kan verminderen. Het moduleert de immuniteit, remt inflammatie, vermindert insulineresistentie, beschermt de zenuwcellen tegen schade, herstelt zenuwschade, verbetert het geheugen en het leervermogen, heeft een antidepressieve werking en beschermt de lever tegen toxische stoffen.

De gangbare dosis is 30 mg saffraanextract per dag. Kies voor een gestandaardiseerd extract (met minstens 2% crocine en 2% safranal) van een betrouwbare producent. Saffraan is heel duur. Daardoor zijn er veel minderwaardige producten (met heel lage concentraties saffraan) of vervalsingen (met kurkuma, saffloer, goudsbloem) op de markt.

©Hilde Maris

Meer info

• Saffraan wordt uitgebreid besproken in PlaceboNocebo 32.
• Methylfenidaat (Rilatine). Zijn de voordelen de bijwerkingen waard? PlaceboNocebo 1.
• Boek: ADHD & leer- en gedragsstoornissen. Vorthex Aequo, 2012. 

Referenties:

1. Baziar S, Aqamolaei A, Khadem E, et al. Crocus sativus L. Versus Methylphenidate in Treatment of Children with Attention-Deficit/Hyperactivity Disorder: A Randomized, Double-Blind Pilot Study. J Child Adolesc Psychopharmacol. 2019 Feb 11.
2. Urban KR, Gao WJ. Methylphenidate and the juvenile brain: enhancement of attention at the expense of cortical plasticity? Med Hypotheses. 2013 Dec;81(6):988-94.
3. Urban KR, Gao WJ. Performance enhancement at the cost of potential brain plasticity: neural ramifications of nootropic drugs in the healthy developing brain. Front Syst Neurosci. 2014 May 13;8:38.
4. Zuloaga DG, Jacobskind JS, Raber J. Methamphetamine and the hypothalamic-pituitary-adrenal axis. Front Neurosci. 2015 May 27;9:178.