Anthocyaninen in blauwe bessen verlagen de bloeddruk even goed als medicijnen

Vier weken lang twee keer per dag honderd gram blauwe bessen eten verlaagt de bloeddruk even doeltreffend als bloeddrukverlagende medicijnen. Dat is volgens onderzoekers te danken aan de anthocyaninen in blauwe bessen en de stoffen die eruit aangemaakt worden.

Anthocyaninen zijn pigmenten die planten, groenten en fruit een dieprode, paarse of blauwe kleur geven. Anthocyaninen behoren tot de polyfenolen (flavonoïden), bioactieve stoffen die alleen in planten zitten. Ze hebben een antioxidatieve, ontstekingsremmende en immunomodulerende werking. Ze zijn vooral aanwezig in rode, blauwe, paarse en zwarte bessen, rode en blauwe druiven, rode wijn, rode kool, rode biet en aubergine.

Anthocyaninen maken de bloedvaten soepeler en verwijden de bloedvaten. Ze verbeteren de endotheelfunctie, het vermogen van de bloedvaten om uit te zetten en samen te trekken. Een drankje met 150 mg anthocyaninen verhoogde de doorbloeding en verwijdde de bloedvaten twee uur na het drinken ervan. De flow mediated dilation (FMD) steeg met 1,5% (FMD is een maat om de soepelheid van de bloedvaten te meten). Een verhoging van de FMD met 1% verlaagt het risico op hart- en vaatziekten met 10%.

Dagelijkse inname van anthocyaninen verhoogt de FMD geleidelijk tijdens de eerste twee weken, daarna is er geen verdere verbetering. Elke dag blauwe bessen eten met 150 mg anthocyaninen werkt even goed als het anthocyaninendrankje.

Anthocyaninen worden in het lichaam omgezet in verschillende bioactieve stoffen. Deze afbraakproducten wijzigen verschillende genen die betrokken zijn bij ontsteking van de bloedvaten en het ontstaan van hart- en vaatziekten. Na een maand dagelijkse inname van blauwe bessen zag men een verhoogde activiteit van 357 genen en een verlaagde activiteit van 251 andere genen.

Hoewel de anthocyaninen beschouwd worden als de stoffen die verantwoordelijk zijn voor het gunstige effect, heeft het eten van de volledige bessen een sterkere werking.

Er zijn twee soorten blauwe bessen: de blauwe bosbes (Vaccinium myrtillus) en de blauwe bes (Vaccinium corymbosum). Ze lijken uiterlijk heel sterk op elkaar, ze hebben allebei een blauwe schil met een grijswitte waas, maar de blauwe bes is iets groter en heeft witgroen vruchtvlees, terwijl de blauwe bosbes rood vruchtvlees heeft. Blauwe bessen bevatten minder anthocyaninen dan blauwe bosbessen. Toch is de antioxidantcapaciteit van blauwe bessen vergelijkbaar met die van bosbessen, omdat ze behalve anthocyaninen nog veel andere stoffen bevatten die samenwerken (Burdulis D, 2009).

Bronnen van anthocyaninen

©Hilde Maris

Meer info
Blauwe bessen. Geneesmiddelen uit de natuur. PlaceboNocebo 19.
De natuurlijke behandeling van een hoge bloeddruk wordt uitgebreid besproken in PlaceboNocebo 27.

Referenties

1. Burdulis D, Sarkinas A, Jasutiené I, et al. Comparative study of anthocyanin composition, antimicrobial and antioxidant activity in bilberry (Vaccinium myrtillus L.) and blueberry (Vaccinium corymbosum L.) fruits. Acta Pol Pharm. 2009 Jul-Aug;66(4):399-408.
2. Rodriguez-Mateos A, Istas G, Boschek L, et al. Circulating anthocyanin metabolites mediate vascular benefits of blueberries: insights from randomized controlled trials, metabolomics, and nutrigenomics. J Gerontol A Biol Sci Med Sci. 2019 Feb 16. pii: glz047.