Het belang van vitamine D bij lymfeklierkanker en leukemie

Lymfoom of lymfeklierkanker is kanker van een bepaald soort witte bloedcellen, de lymfocyten (B-cellen, T-cellen en natural killer cellen). De twee grote categorieën van lymfoom zijn Hodgkin en non-Hodgkin lymfoom. Een van de belangrijkste factoren bij het ontstaan van lymfoom is een verstoorde immuniteit. Mensen met een verzwakte weerstand of met immuunziekten hebben een sterk verhoogd risico op lymfeklierkanker.

Een verzwakte weerstand verhoogt het risico op virale en bacteriële infecties en auto-immuniteit. Door de verlaagde immuniteit worden virussen en andere micro-organismen niet goed vernietigd of onder controle gehouden. Virussen kunnen zich veel gemakkelijker vermenigvuldigen wanneer het immuunsysteem niet goed werkt. Dat zorgt er onder andere voor dat de B-cellen overactief worden en meer antilichamen gaan aanmaken tegen de niet verwijderde virussen. Chronische virale infectie stimuleert de vermenigvuldiging (woekering) van lymfocyten.

Ook auto-immuniteit is een gevolg van een verstoord immuunsysteem. Bij auto-immuniteit is het immuunsysteem chronisch overactief en wordt de vermenigvuldiging van lymfocyten permanent gestimuleerd.

Vitamine D is een van de belangrijkste vitaminen voor het immuunsysteem. Een gebrek aan vitamine D is gelinkt aan een verminderde weerstand tegen ziekteverwekkende micro-organismen, allergie en auto-immuniteit (Colotta F, 2017; Lang PO, 2017). Vitamine D speelt een belangrijke rol in de immuunrespons tegen infecties. Ze stimuleert de aanmaak van antimicrobiële peptiden (vb. cathelicidine en bèta-defensine) die bacteriële en virale infecties helpen bestrijden. Vitamine D heeft ook een veelzijdige antikankerwerking.

Mensen met non-Hodgkin lymfoom die onvoldoende vitamine D in hun bloed hebben, hebben een slechtere prognose en een lagere overlevingskans dan diegenen die voldoende vitamine D in hun bloed hebben (Drake MT, 2010; Tracy SI, 2017).

Uit een recent onderzoek blijkt dat de meerderheid van de mensen met een agressieve vorm van B-cel lymfoom een gebrek aan vitamine D of onvoldoende vitamine D had. Slechts 12% van deze patiënten had voldoende vitamine D in het bloed. Hoe lager de vitamine D-waarden, hoe slechter de prognose en hoe lager de overlevingskans. Suppletie met vitamine D verbeterde de uitkomst van de behandeling (met R-CHOP) en verhoogde de overlevingskans (Hohaus S, 2018).

Een gebrek aan vitamine D wordt ook gelinkt aan een verhoogd risico op leukemie en een slechtere prognose. Hoe lager de vitamine D-waarden in het bloed, hoe agressiever de kanker. Leukemiepatiënten met hogere bloedwaarden van vitamine D hebben minder kans om aan de kanker te overlijden (Thomas X, 2011; Wang W, 2015).

©Hilde Maris

Meer info
De preventie en behandeling van lymfeklierkanker en leukemie wordt besproken in PlaceboNocebo 43.

Referenties

1. Colotta F, Jansson B, Bonelli F. Modulation of inflammatory and immune responses by vitamin D. J Autoimmun. 2017 Jul 18. pii: S0896-8411(17)30463-8.
2. Drake MT, Maurer MJ, Link BK, et al. Vitamin D insufficiency and prognosis in non-Hodgkin's lymphoma. J Clin Oncol. 2010 Sep 20;28(27):4191-8.
3. Hohaus S, Tisi MC, Bellesi S, et al. Vitamin D deficiency and supplementation in patients with aggressive B-cell lymphomas treated with immunochemotherapy. Cancer Med. 2018 Jan;7(1):270-281.
4. Lang PO, Aspinall R. Vitamin D Status and the Host Resistance to Infections: What It Is Currently (Not) Understood. Clin Ther. 2017 May;39(5):930-945.
5. Thomas X, Chelghoum Y, Fanari N, et al. Serum 25-hydroxyvitamin D levels are associated with prognosis in hematological malignancies. Hematology. 2011 Sep;16(5):278-83.
6. Tracy SI, Maurer MJ, Witzig TE, et al. Vitamin D insufficiency is associated with an increased risk of early clinical failure in follicular lymphoma. Blood Cancer J. 2017 Aug 25;7(8):e595.
7. Wang W, Li G, He X, et al. Serum 25-hydroxyvitamin D levels and prognosis in hematological malignancies: a systematic review and meta-analysis. Cell Physiol Biochem. 2015;35(5):1999-2005.