Langer ziektevrij leven door een gezonde leefstijl

Het klinkt logisch dat je door gezond te leven minder kans hebt om ziek te worden en meer kans hebt om langer te leven, maar toch wordt een gezonde leefstijl nog vaak weggewuifd, omdat je ‘geluk moet hebben’ en vooral ‘goede genen’ moet hebben.

Toch maakt je voeding en leefstijl wel degelijk een groot verschil. De gemiddelde levensverwachting is aanzienlijk gestegen de laatste decennia, maar bij veel mensen gaat een langer leven niet gepaard met een goede gezondheid. Tegelijk met de levensduur is ook het aantal chronische ziekten zoals diabetes, hart- en vaatziekten en kanker gestegen, ook bij relatief jonge mensen. Mensen met deze aandoeningen leven naar schatting 7,5 tot 20 jaar minder lang dan mensen zonder deze ziekten.

Hart- en vaatziekten, diabetes en kanker zijn niet het gevolg van pech of slechte genen, maar vooral van een ongezonde leefstijl. Een ongezond voedingspatroon, een gebrek aan beweging, roken en te veel alcohol drinken, verhogen niet alleen de kans op bovengenoemde leefstijlziekten, maar zorgen er ook voor dat men 7,5 tot 18 jaar minder lang leeft.

Hoe meer gezonde leefstijlfactoren je inlast, hoe meer kans je hebt op een lang leven, en vooral op een gezond leven, vrij van chronische ziekten. In een grootschalig onderzoek dat meer dan 100.000 gezondheidsprofessionals opvolgt sinds de jaren 1980 (The Nurses' Health Study en de Health Professionals Follow-Up Study) werd gekeken naar het effect van vijf gezonde leefstijlfactoren op een levensverwachting vrij van diabetes, hart- en vaatziekten en kanker:

• nooit gerookt hebben
• geen overgewicht hebben: een BMI tussen 18,5 en 24,9
• regelmatige matige tot intensieve beweging: minstens 30 minuten per dag
• matige alcoholconsumptie: één alcoholische drank per dag voor vrouwen (5 tot 15 gram alcohol) en twee voor mannen (5 tot 30 gram alcohol)
• een gezond voedingspatroon: veel groenten, fruit, volle granen, noten, peulvruchten en omega-3 vetzuren; weinig of geen met suiker gezoete frisdranken/fruitsappen, rood en bewerkt vlees, transvetzuren en zout

Er werd nagegaan hoeveel jaren alle deelnemers nog leefden na hun vijftigste en hoe dit verband hield met hun leefstijl.

Vrouwen die geen enkele van bovengenoemde gezonde gewoonten inlasten, leefden na hun vijftigste nog gemiddeld 23,7 jaar zonder diabetes, hart- en vaatziekten of kanker. Vrouwen die vier of vijf gezonde leefstijlfactoren aannamen, leefden na hun vijftigste nog gemiddeld 34,4 jaar zonder deze ziekten.

Bij de mannen was dat 23,5 jaar zonder gezonde leefstijlfactoren en 31,1 jaar wanneer ze vier of vijf van de gezonde gewoonten hadden.

De laagste ziektevrije levensverwachting werd gezien bij mannen die veel rookten (minstens 15 sigaretten per dag) en bij mannen en vrouwen met overgewicht (BMI van meer dan 30) (Li Y, 2020).

Een gezonde leefstijl is dus niet te onderschatten als je tot op hoge leeftijd gezond wil blijven.

©Hilde Maris

Referentie:
Li Y, Schoufour J, Wang DD, Dhana K, Pan A, Liu X, Song M, Liu G, Shin HJ, Sun Q, Al-Shaar L, Wang M, Rimm EB, Hertzmark E, Stampfer MJ, Willett WC, Franco OH, Hu FB. Healthy lifestyle and life expectancy free of cancer, cardiovascular disease, and type 2 diabetes: prospective cohort study. BMJ. 2020 Jan 8;368:l6669. doi: 10.1136/bmj.l6669. PMID: 31915124; PMCID: PMC7190036.