Vitamine K, de missing link tussen longschade en trombose bij covid?

Het belang van vitamine K voor het voorkomen van degeneratieziekten wordt steeds duidelijker, maar voldoende vitamine K kan ook een groot verschil maken in de uitkomst van een covid-infectie.

Een gebrek aan vitamine K speelt een rol bij de risicofactoren én de complicaties van covid, zoals diabetes, atherosclerose, hart- en vaatziekten, chronische longziekte (COPD) en longfibrose (Berenjian A, 2020; Piscaer I, 2019). Een gebrek aan vitamine K is mogelijk zelfs de missing link tussen longschade en trombose bij COVID-19 (Janssen R, 2020).

Vitamine K is nodig voor het activeren van de zogenaamde bloedstollingsfactoren. Ze is nodig voor bijna elke stap in het bloedstollingsproces. Een gebrek aan vitamine K kan overal in het lichaam kleine en grote bloedingen veroorzaken.

Wat minder bekend is, is dat vitamine K ook nodig is voor het activeren van antistollingsfactoren (proteïne C en proteïne S) die het bloedstollingsproces afremmen of opheffen. Een gebrek aan vitamine K verhoogt dus niet alleen het risico op bloedingen, maar ook op trombose.

Vitamine K is bovendien belangrijk voor het soepel en elastisch houden van de bloedvaten en de longen. Wanneer de bloedvaten of de longen beschadigd worden, wordt meer vitamine K verbruikt om de elastische vezels te beschermen of te repareren. Tijdens een covid-infectie worden de elastische vezels in de longen sneller afgebroken, vooral bij een gebrek aan vitamine K. Hoe meer afbraak van elastische vezels, hoe slechter de prognose bij covidpatiënten met longontsteking (en bij andere longziekten). Een gebrek aan vitamine K vormt ook een link met meer schade aan de bloedvaten en een verhoogd risico op trombose (Janssen R, 2020).

Bij covidpatiënten in het ziekenhuis geeft een ernstiger gebrek aan vitamine K een slechtere prognose (Dofferhoff ASM, 2020).

Voldoende vitamine K beschermt zowel tegen bloedingen als tegen trombose en longfibrose. Dat is iets wat geen enkel medicijn kan.

Vitamine K2 zit niet alleen in de voeding, maar wordt ook door bepaalde darmbacteriën aangemaakt. Het gebruik van antibiotica verlaagt de reservevoorraad aan vitamine K2 (Conly J, 1994). Antibiotica zijn een veelvoorkomende oorzaak van een gebrek aan vitamine K. Ook andere medicijnen die de darmflora verstoren kunnen hieraan bijdragen (zie artikel op pagina 50).

De bekendste vitamine K-verlagers zijn antistollingsmedicijnen zoals warfarine (vitamine K-antagonisten). Het gebruik van deze medicijnen verhoogt de kans om bij ernstige covid te overlijden (Ménager P, 2020).

Ook suppletie met vitamine D verhoogt de behoefte aan vitamine K. Bij langdurige inname van hoge doses vitamine D is het aangeraden om extra vitamine K2 te nemen (minstens 90 tot 360 µg MK-7 per dag).

©Hilde Maris

Meer info
Covid-19 wordt uitgebreid besproken in PlaceboNocebo 53.

Referenties:

1. Berenjian A, Sarabadani Z. How menaquinone-7 deficiency influences mortality and morbidity among COVID-19 patients. Biocatal Agric Biotechnol. 2020 Oct;29:101792. doi: 10.1016/j.bcab.2020.101792. Epub 2020 Sep 16. PMID: 32952745; PMCID: PMC7492799.
2. Conly J, Stein K. Reduction of vitamin K2 concentrations in human liver associated with the use of broad spectrum antimicrobials. Clin Invest Med. 1994 Dec;17(6):531-9. PMID: 7895417.
3. Dofferhoff ASM, Piscaer I, Schurgers LJ, et al. Reduced vitamin K status as a potentially modifiable risk factor of severe COVID-19. Clin Infect Dis. 2020 Aug 27:ciaa1258. doi: 10.1093/cid/ciaa1258. Epub ahead of print. PMID: 32852539; PMCID: PMC7499546.
4. Janssen R, Visser MPJ, Dofferhoff ASM, Vermeer C, Janssens W, Walk J. Vitamin K metabolism as the potential missing link between lung damage and thromboembolism in Coronavirus disease 2019. Br J Nutr. 2020 Oct 7:1-8. doi: 10.1017/S0007114520003979. Epub ahead of print. PMID: 33023681; PMCID: PMC7578635.
5. Ménager P, Brière O, Gautier J, Geria-Covid Study Group OBOT. Regular Use of VKA Prior to COVID-19 Associated with Lower 7-Day Survival in Hospitalized Frail Elderly COVID-19 Patients: The GERIA-COVID Cohort Study. Nutrients. 2020 Dec 24;13(1):39. doi: 10.3390/nu13010039. PMID: 33374341; PMCID: PMC7824717.
6. Piscaer I, van den Ouweland JMW, Vermeersch K, et al. Low Vitamin K Status Is Associated with Increased Elastin Degradation in Chronic Obstructive Pulmonary Disease. J Clin Med. 2019 Jul 27;8(8):1116. doi: 10.3390/jcm8081116. PMID: 31357639; PMCID: PMC6724066.