Vetzuren voor een betere hersenontwikkeling bij downsyndroom

Het syndroom van Down is een relatief veel voorkomende aangeboren aandoening waarbij chromosoom 21 drie keer in plaats van twee keer voorkomt (trisomie 21). Door dit genetisch defect is de hersenontwikkeling verstoord, wat zich kan uiten in problemen met het visuele, ruimtelijke en verbale geheugen, problemen met taal, aandacht, plannen, het controleren van emoties, impulscontrole, enz.

Bij downsyndroom werken de mitochondriën (de energie-aanmakende onderdelen van cellen) niet goed en zijn verschillende metabole lichaamsfuncties ontregeld. De cellen verouderen ook veel sneller dan normaal.

Er wordt heel veel onderzoek gedaan naar medicijnen die inwerken op de genetische kenmerken en op de hersenontwikkeling bij downsyndroom. Er zijn verschillende farmaceutische stoffen die bij dieren goede resultaten geven, maar die voor mensen te gevaarlijk zijn, zeker omdat ze aan jonge kinderen gegeven moeten worden. Men richt het onderzoek daarom ook op veiligere stoffen, zoals vetzuren en antioxidanten. Het klinkt onwaarschijnlijk dat deze stoffen, die gewoon in de voeding zitten, een effect zouden kunnen hebben op een genetische aandoening, maar toch is het zo. Twee gemeenschappelijke kenmerken die men bij alle mensen met downsyndroom ziet, zijn overmatige ontsteking (onder andere in de hersenen) en te veel vrije radicalen (oxidatieve stress). Die kunnen alleen maar doeltreffend aangepakt worden met voeding en voedingsstoffen.

Vetzuren, zoals de omega-3 en omega-6 vetzuren, zijn enorm belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen en voor gezonde hersenfuncties tijdens heel het leven. Ze worden met succes ingezet voor het verbeteren van neuro-psychiatrische en neurodegeneratieve aandoeningen, zoals adhd, autisme, schizofrenie, psychose, alzheimer, parkinson, enz.

Ze zijn ook veelbelovend voor het behandelen van aangeboren genetische aandoeningen. Bij het syndroom van Rett, een autisme-achtig syndroom, kan suppletie met omega-3 vetzuren verschillende gewijzigde eiwitten normaliseren, zodat het syndroom gedeeltelijk hersteld wordt, met verschillende klinische verbeteringen, iets waar nog geen enkel medicijn tot nog toe in geslaagd is. Er moeten wel heel hoge doses gebruikt worden om dat te bereiken, ongeveer 250 mg omega-3 vetzuren per kilogram lichaamsgewicht per dag (gemiddeld 2.500 mg voor een kind van 10 kilogram en 5.000 mg voor een kind van 20 kilogram). Dat is veel meer dan men in de meeste studies gebruikt en veel meer dan de gangbare aanbevolen 2.000 mg per dag voor volwassenen. Maar deze hoge doseringen konden in een onderzoek wel 62% van de verstoorde eiwitten herstellen tot normale waarden, zoals die van gezonde kinderen (De Felice C, 2012; De Felice C, 2013).

De omega-3 en omega-6 vetzuren werken in op alle hersen- en lichaamsprocessen die bij downsyndroom verstoord zijn. Zowel bij kinderen met downsyndroom als bij hun moeders ziet men een gebrek aan bepaalde vetzuren, een verstoord evenwicht tussen omega-3 en omega-6 vetzuren en een ontregeld vetzuurmetabolisme (een slechte omzetting van vetzuren in andere vetzuren en in signaalstoffen die nodig zijn voor het regelen van alle celfuncties en chemische processen in het lichaam). Er zijn voorlopig geen klinische studies gedaan met vetzuursuppletie bij mensen met downsyndroom, maar wel bij muizen.

Suppletie met het omega-3 vetzuur alfa-linoleenzuur (ALA) en het omega-9 vetzuur oleïnezuur (OA) tijdens de zwangerschap normaliseert verschillende typische aan trisomie 21 gelinkte kenmerken in de hersenen van de foetus. Wanneer men stopt met de suppletie gaan deze verbeteringen terug achteruit, dus het is belangrijk om de vetzuren te blijven aanvullen (Martínez-Cué C, 2022).
Ook suppletie met visolie na de geboorte vermindert bepaalde genetische kenmerken van downsyndroom (Zmijewski PA, 2015).

In verschillende studies werd ook een gunstig effect van antioxidanten aangetoond, zowel op de activiteit van genen als op de symptomen van downsyndroom (Rueda Revilla N, 2020). Vooral de polyfenolen, zoals EGCG en andere catechines uit groene thee, resveratrol uit druiven en hydroxytyrosol uit olijfolie, worden beschouwd als veelbelovende medicijnen voor het voorkomen én omkeren van de typische lichamelijke en mentale klachten en symptomen bij downsyndroom (Vacca RA, 2016; Noll C, 2022).

©PlaceboNocebo

Referenties:

1. De Felice C, Cortelazzo A, Signorini C, et al. Effects of ω-3 polyunsaturated fatty acids on plasma proteome in Rett syndrome. Mediators Inflamm. 2013;2013:723269. doi: 10.1155/2013/723269. Epub 2013 Dec 9. PMID: 24385686; PMCID: PMC3872159.
2. De Felice C, Signorini C, Durand T, et al. Partial rescue of Rett syndrome by ω-3 polyunsaturated fatty acids (PUFAs) oil. Genes Nutr. 2012 Jul;7(3):447-58. doi: 10.1007/s12263-012-0285-7. Epub 2012 Mar 8. PMID: 22399313; PMCID: PMC3380188.
3. Martínez-Cué C, Bartesaghi R. Fatty Acids: A Safe Tool for Improving Neurodevelopmental Alterations in Down Syndrome? Nutrients. 2022 Jul 13;14(14):2880. doi: 10.3390/nu14142880. PMID: 35889838; PMCID: PMC9323400.
4. Noll C, Kandiah J, Moroy G, et al. Catechins as a Potential Dietary Supplementation in Prevention of Comorbidities Linked with Down Syndrome. Nutrients. 2022 May 12;14(10):2039. doi: 10.3390/nu14102039. PMID: 35631180; PMCID: PMC9147372.
5. Rueda Revilla N, Martínez-Cué C. Antioxidants in Down Syndrome: From Preclinical Studies to Clinical Trials. Antioxidants (Basel). 2020 Aug 3;9(8):692. doi: 10.3390/antiox9080692. PMID: 32756318; PMCID: PMC7464577.
6. Vacca RA, Valenti D, Caccamese S, et al. Plant polyphenols as natural drugs for the management of Down syndrome and related disorders. Neurosci Biobehav Rev. 2016 Dec;71:865-877. doi: 10.1016/j.neubiorev.2016.10.023. Epub 2016 Nov 5. PMID: 27826066.
7. Zmijewski PA, Gao LY, Saxena AR, et al. Fish oil improves gene targets of Down syndrome in C57BL and BALB/c mice. Nutr Res. 2015 May;35(5):440-8. doi: 10.1016/j.nutres.2015.02.007. Epub 2015 Mar 1. PMID: 25799055.