Is een multi-nutriënten complex nemen onzin?

Het nemen van vitaminen en mineralen als supplement wordt vaak gezien als onnatuurlijk en overbodig, omdat gezonde voeding alle voedingsstoffen levert die we nodig hebben. Het klopt dat voedingssupplementen niet natuurlijk zijn, maar dat wil niet zeggen dat ze overbodig zijn.

Wie in ideale omstandigheden leeft en alleen maar gezonde, voedzame voeding eet, heeft inderdaad geen extra aanvullingen nodig. Maar dat geldt (bijna) voor niemand meer in de westerse wereld.

Onze voeding, ons leven en onze omgeving zijn allesbehalve ideaal en natuurlijk:

• het gehalte aan voedingsstoffen in groenten, fruit en ander plantaardig voedsel is sterk gedaald door moderne landbouwtechnieken
• groenten, fruit, granen, noten en zaden worden behandeld met pesticiden (waarvan de restanten aanwezig blijven) en/of worden bestraald (wat de structuur en eigenschappen van voedingsstoffen wijzigt)
• natuurlijke voedingsmiddelen worden geraffineerd, waarbij heel veel voedingsstoffen verwijderd worden en alleen nog calorierijke en voedingsarme producten overblijven (wit meel, suiker, zout, olie)
• een groot deel van ons voedsel wordt sterk bewerkt, er worden synthetische additieven aan toegevoegd om de smaak, de kleur en de textuur te verbeteren en om het voedsel langer te kunnen bewaren
• tijdens het bereiden (koken, bakken, braden, grillen, frituren en microgolfbereiding) gaan veel voedingsstoffen verloren en worden toxische bijproducten gevormd
• dierlijke producten (vlees, vis, melk, kaas, eieren) bevatten veel milieutoxinen en restanten van antibiotica en andere medicijnen
• we worden dagelijks blootgesteld aan schadelijke stoffen en omstandigheden: pesticiden, additieven en medicijnresten in de voeding, luchtvervuiling, fijnstof, uitlaatgassen, microplastics, FPAS, restanten van medicijnen en chemicaliën in het drinkwater, lawaai, straling, stress, werkdruk, deadlines, sociale verplichtingen, en veel meer
• veel mensen nemen medicijnen die de behoefte aan bepaalde voedingsstoffen verhogen
• we wonen en werken in geïsoleerde gebouwen met centrale verwarming en airconditioning
• veel mensen wonen in steden waar nog nauwelijks groen te vinden is
• heel veel mensen hebben een grotendeels zittend leven
• de meeste mensen komen te weinig in de zon (zonder bedekkende kleding of zonnefilters)
• we leven en werken onder kunstlicht, in een ritme dat niet meer overeenkomt met het natuurlijke dag-nachtritme

Voor de meeste mensen is voedingssuppletie helemaal niet overbodig om gezond te blijven. Vaak is het zelfs een absolute noodzaak.

Voeding alleen levert niet voldoende vitaminen en mineralen om de officiële aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) van alle voedingsstoffen te bereiken (Misner B, 2006). En zelfs de aanbevolen hoeveelheden zijn voor de meeste mensen niet voldoende voor een optimale gezondheid en een goed werkend immuunsysteem (Stover PJ, 2020; Gombart AF, 2020; McBurney MI, 2021).

Een gebrek aan voedingsstoffen komt wereldwijd heel veel voor. Vooral tekorten aan vitamine A, vitamine D, foliumzuur, ijzer, zink en jodium worden vaak vastgesteld.

Een “onvoldoende” inname van voedingsstoffen komt nog veel meer voor, maar wordt minder gediagnosticeerd, omdat er geen specifieke ziektebeelden aan gelinkt zijn, alleen vage gezondheidsklachten, zoals vermoeidheid, een verzwakte weerstand, een slechte conditie, problemen met het geheugen en de concentratie, enz. Men spreekt in dat geval van “marginale tekorten”. Op lange termijn kunnen marginale tekorten ernstige ziektebeelden veroorzaken zoals botverlies, hart- en vaatziekten en kanker (Kiani AK, 2022).

Deze worden vervolgens als vanzelfsprekend behandeld met medicijnen, in plaats van door het corrigeren van de tekorten.

Het nemen van een kwaliteitsvol multinutriëntencomplex kan (marginale) tekorten voorkomen of corrigeren en verschillende gezondheidsklachten en chronische ziekten voorkomen, zoals een verlaagde immuniteit, infecties, osteoporose, hart- en vaatziekten, kanker en achteruitgang van het geheugen en de verstandelijke functies (Fantacone, ML, 2020; Bailey RL, 2015; McKay DL, 2000; Huang HY, 2006; Barringer TA, 2003; Ward E, 2014).

In een dubbelblinde placebogecontroleerde studie onderzocht men het effect van een vitaminen- en mineralencomplex bij gezonde mensen van 55 tot 75 jaar. Een deel van de proefpersonen moest twaalf weken lang elke dag een supplement nemen, een ander deel kreeg een placebo.

Het supplement leverde een dagdosis van 700 µg vitamine A, 400 IE vitamine D, 45 mg vitamine E, 1.000 mg vitamine C, 6,6 mg vitamine B6, 400 µg foliumzuur, 9,6 µg vitamine B12, 5 mg ijzer, 10 mg zink, 110 µg selenium en 0,9 mg koper.

Aan het begin en het einde van de studie werden vitamine C, D en zink en enkele immuun-parameters in het bloed gemeten. Vitamine C en zink stegen aanzienlijk door de suppletie, maar vitamine D bleef hetzelfde (400 IE per dag is veel te laag om de bloedwaarden te verhogen).

De gemeten immuun-parameters verschilden niet veel voor en na de suppletie, mogelijk omdat het allemaal gezonde mensen zonder ernstige tekorten waren.

De deelnemers in beide groepen rapporteerden ongeveer even vaak ziekte, maar opvallend was dat het aantal dagen dat men ziek was bijna 70% minder was in de groep die het supplement nam dan in de groep die de placebo nam. De proefpersonen die het supplement namen, waren gemiddeld 2,29 dagen ziek. Diegenen die de placebo namen, waren gemiddeld 6,43 dagen ziek. De symptomen waren over het algemeen ook minder ernstig in de supplementgroep dan in de placebogroep.

Je kan dus wel degelijk je weerstand verhogen door suppletie met vitaminen en mineralen, zelfs wanneer je “gezond” bent en geen echte (vastgestelde) tekorten hebt (Fantacone ML, 2020).

©PlaceboNocebo

Referenties:

1. Bailey RL, Fakhouri TH, Park Y, et al. Multivitamin-mineral use is associated with reduced risk of cardiovascular disease mortality among women in the United States. J Nutr. 2015 Mar;145(3):572-8. doi: 10.3945/jn.114.204743. Epub 2015 Jan 7. PMID: 25733474; PMCID: PMC4336535.
2. Barringer TA, Kirk JK, Santaniello AC, et al. Effect of a multivitamin and mineral supplement on infection and quality of life. A randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Ann Intern Med. 2003 Mar 4;138(5):365-71. doi: 10.7326/0003-4819-138-5-200303040-00005. PMID: 12614088.
3. Fantacone ML, Lowry MB, Uesugi SL, et al. The Effect of a Multivitamin and Mineral Supplement on Immune Function in Healthy Older Adults: A Double-Blind, Randomized, Controlled Trial. Nutrients. 2020 Aug 14;12(8):2447. doi: 10.3390/nu12082447. PMID: 32823974; PMCID: PMC7468989.
4. Gombart AF, Pierre A, Maggini S. A Review of Micronutrients and the Immune System-Working in Harmony to Reduce the Risk of Infection. Nutrients. 2020 Jan 16;12(1):236. doi: 10.3390/nu12010236. PMID: 31963293; PMCID: PMC7019735.
5. Huang HY, Caballero B, Chang S, et al. Multivitamin/mineral supplements and prevention of chronic disease. Evid Rep Technol Assess (Full Rep). 2006 May;(139):1-117. PMID: 17764205; PMCID: PMC4781083.
6. Kiani AK, Dhuli K, Donato K, et al. Main nutritional deficiencies. J Prev Med Hyg. 2022 Oct 17;63(2 Suppl 3):E93-E101. doi: 10.15167/2421-4248/jpmh2022.63.2S3.2752. PMID: 36479498; PMCID: PMC9710417.
7. McBurney MI, Blumberg JB, Costello RB, et al. Beyond Nutrient Deficiency-Opportunities to Improve Nutritional Status and Promote Health Modernizing DRIs and Supplementation Recommendations. Nutrients. 2021 May 28;13(6):1844. doi: 10.3390/nu13061844. PMID: 34071268; PMCID: PMC8229216.
8. McKay DL, Perrone G, Rasmussen H, et al. The effects of a multivitamin/mineral supplement on micronutrient status, antioxidant capacity and cytokine production in healthy older adults consuming a fortified diet. J Am Coll Nutr. 2000 Oct;19(5):613-21. doi: 10.1080/07315724.2000.10718959. PMID: 11022875.
9. Misner B. Food alone may not provide sufficient micronutrients for preventing deficiency. J Int Soc Sports Nutr. 2006 Jun 5;3(1):51-5. doi: 10.1186/1550-2783-3-1-51. PMID: 18500963; PMCID: PMC2129155.
10. Stover PJ, Garza C, Durga J, et al. Emerging Concepts in Nutrient Needs. J Nutr. 2020 Oct 1;150(Suppl 1):2593S-2601S. doi: 10.1093/jn/nxaa117. PMID: 33000157; PMCID: PMC7527270.
11. Ward E. Addressing nutritional gaps with multivitamin and mineral supplements. Nutr J. 2014 Jul 15;13:72. doi: 10.1186/1475-2891-13-72. PMID: 25027766; PMCID: PMC4109789.