Soja-isoflavonen werken niet als de darmflora verstoord is

Isoflavonen zijn een klasse van fyto-oestrogenen, plantenstoffen met een oestrogene activiteit. Peulvruchten, vooral sojabonen, zijn de rijkste bronnen van isoflavonen in ons dieet. De bekendste zijn de soja-isoflavonen genisteïne en daidzeïne.

Oestrogenen zijn hormonen of signaalmoleculen die hun werking uitoefenen door te binden op oestrogeenreceptoren op de cellen, vergelijkbaar met een sleutel-slot mechanisme. De receptoren geven de signalen van oestrogeen door aan DNA, dat dan de activiteit van oestrogeengevoelige genen wijzigt. Oestrogeenreceptoren zijn aanwezig in de voortplantingsorganen, de botten, de lever, het hart en de hersenen.

Soja-isoflavonen en andere fyto-oestrogenen kunnen net als oestrogeen op de oestrogeenreceptoren binden.

Ze hebben daardoor:

• oestrogene activiteit: ze kunnen de werking van oestrogeen nabootsen
• anti-oestrogene activiteit: ze kunnen de werking van oestrogeen tegenwerken door de receptor te blokkeren, zodat oestrogeen er niet op kan binden

Een anti-oestrogene werking in de geslachtsorganen kan beschermen tegen hormonale kankers. Een oestrogene activiteit in andere organen en weefsels kan onder meer helpen om de botdichtheid te behouden en de bloedvetten te controleren (cholesterol, triglyceriden).

De biologische activiteit van soja-isoflavonen is sterk afhankelijk van de darmflora. Daidzeïne wordt door de darmbacteriën omgezet in equol, een stof die een veel grotere oestrogene activiteit heeft dan daidzeïne zelf.

Uit onderzoek blijkt dat slechts 33% van de westerse bevolking daidzeïne omzet in equol. Dat verklaart waarom er zo veel tegenstrijdige resultaten zijn in studies met isoflavonensuppletie. Suppletie met isoflavonen heeft namelijk weinig effect als de darmflora verstoord is.

Dit wordt bevestigd door een studie waarin menopauzale vrouwen 135 mg soja-isoflavonen per dag kregen. Ze werden ingedeeld in twee groepen: een groep die daidzeïne kon omzetten in equol (gezonde darmflora) en een groep die daidzeïne niet kon omzetten in equol (verstoorde darmflora).

Alleen de vrouwen die daidzeïne konden omzetten in equol hadden een aanzienlijke verbetering van menopauze symptomen. Na drie maanden hadden ze minder last van opvliegers en nachtzweten en na zes maanden waren alle symptomen verminderd. In de andere groep, die daidzeïne niet kon omzetten in equol, waren er geen verbeteringen in menopauze symptomen.

Wie preventief of therapeutisch soja-isoflavonen neemt en geen resultaten merkt, kan dus best ook een probiotica-supplement nemen.

©Hilde Maris

Meer info
Fyto-oestrogenen. Oestrogeen moduleren met voeding. PlaceboNocebo 39.
Soja-isoflavonen. PlaceboNocebo 6.
Het belang van de darmflora. Prebiotica, probiotica & microbiële metabolieten. PlaceboNocebo 32.

Referentie

Jou HJ, Wu SC, Chang FW, et al. Effect of intestinal production of equol on menopausal symptoms in women treated with soy isoflavones. Int J Gynaecol Obstet. 2008 Jul;102(1):44-9.