Minder koolhydraten eten om niet te vergeten

Mensen die veel koolhydraten (granen, brood, pasta, rijst) en suikers (snoep, gebak, frisdrank) eten, hebben meer kans om dement te worden of geheugenverlies te ontwikkelen. Vetten en eiwitten lijken juist te beschermen tegen de achteruitgang van de hersenfunctie. De verklaring daarvoor ligt in het hormoon insuline (dat glucose in de cel brengt voor de aanmaak van energie) en vooral in insulineresistentie, het ongevoelig worden van de cellen voor insuline. Insulineresistentie is het voorstadium van diabetes en wordt onder andere veroorzaakt door te veel koolhydraten en suikers, een gebrek aan antioxidanten, een gebrek aan beweging, slaaptekort, ontsteking, enz.

Glucose is zo belangrijk voor de hersenen dat hersencellen glucose kunnen opnemen zonder tussenkomst van insuline. Tot voor kort ging men er daarom van uit dat hersencellen ongevoelig waren voor insuline. In recente onderzoeken is echter aangetoond dat de hersencellen wel degelijk insulinereceptoren hebben en dat ze insuline nodig hebben voor verschillende hersenfuncties, zoals het geheugen. Insuline helpt de hersencellen met elkaar communiceren.

Ook hersencellen kunnen resistent worden voor insuline, doordat hun insulinereceptoren geblokkeerd worden. Bij ziektebeelden zoals de ziekte van Alzheimer vindt men geblokkeerde insulinereceptoren in de hersenen. In vergevorderde stadia van alzheimer is nog slechts 20% van de insulinereceptoren actief. Alzheimer wordt daarom vaak diabetes type 3 genoemd.

In tegenstelling tot wat je zou denken is snoep en gebak niet veel ongezonder dan brood en pasta. Wie veel koolhydraten eet heeft 89% meer kans op dementie en wie veel suikers eet 51% (in dit onderzoek). Men gaat er nog altijd ten onrechte van uit dat ongeraffineerde graanproducten gezond zijn, maar dat is niet zo. Ze verhogen de bloedsuikerspiegel even veel als geraffineerde graanproducten suikers.
De mens is niet gemaakt om (veel) granen te eten, maar granen vormen wel het hoofdbestanddeel van ons huidige voedingspatroon.

Maatregelen die je kan nemen om je hersenfunctie tot op hoge leeftijd te behouden

©Hilde Maris

Meer info
Voeding met een lage glycemische belasting wordt besproken in PlaceboNocebo 21.
Alzheimer. PlaceboNocebo 20.
Het metabool effect van voeding. PlaceboNocebo 36.

Referenties

1. Roberts RO, Roberts LA, Geda YE et al. Relative intake of macronutrients impacts risk of mild cognitive impairment or dementia. J Alzheimers Dis. 2012 Jan 1;32(2):329-39.
2. Brain insulin resistance may exacerbate Alzheimer's progression. Researchers call it "Type III" diabetes. Duke Med Health News. 2012 Sep;18(9):4-5.