Natuurlijke bescherming tegen uv-straling & huidkanker

Uv-straling wordt als de belangrijkste oorzaak van huidkanker beschouwd, omdat het DNA-schade in de huid veroorzaakt. Dat moet sterk genuanceerd worden. Huidkanker wordt niet veroorzaakt door uv-straling op zich, maar door andere factoren die er onder andere voor zorgen dat DNA-schade in de huid niet hersteld wordt en die een negatief effect hebben op genen die het ontstaan en de groei van kanker tegengaan.

Uv-straling (straling van de zon) veroorzaakt breuken in het DNA van de huidcellen (DNA-schade), verhoogt oxidatieve stress en onderdrukt de immuunrespons in de huid.

De mens heeft zonlicht nodig om gezond te blijven. Blootstelling aan zonlicht is onder andere nodig voor de aanmaak van vitamine D, een stof die beschermt tegen kanker, ook tegen huidkanker. Omdat de mens voor zijn overleven afhankelijk is van zonlicht heeft de huid beschermingsmechanismen ontwikkeld tegen de door uv-straling veroorzaakte schade en oxidatieve stress:

• aanmaak van vitamine D
• aanmaak van melanine
• aanmaak van melatonine
• stimulatie van DNA-herstelmechanismen (door vitamine D en melatonine)
• antioxidant defensiemechanisme: verhoogde aanmaak van antioxidantenzymen

Wanneer deze beschermingsmechanismen niet goed werken, wordt uv-straling schadelijk en kankerverwekkend.

Er is nog veel onduidelijkheid over de rol van uv-straling bij het ontstaan van huidkanker. Eén ding is wel duidelijk: een gebrek aan vitamine D verhoogt het risico op (huid)kanker en geeft een slechtere prognose (Grant WB, 2013; Grant WB, 2012; 3.      Holick MF, 2014).

Zonder blootstelling aan uv-straling wordt geen vitamine D aangemaakt. Ook het gebruik van zonneblokkers of zonnefilters remt de aanmaak van vitamine D.

Het advies om uit de zon te blijven of altijd zonnefilters te gebruiken is ongegrond en heeft een enorme impact op de volksgezondheid (verhoogd risico op kanker, auto-immuunziekten, allergie, hart- en vaatziekten, neurologische aandoeningen, depressie, …). Uit de zon blijven is volgens sommige onderzoekers even ongezond als roken (Lindqvist PG, 2014; Lindqvist PG, 2016).

Nutriënten die van binnenuit beschermen tegen uv-schade

©Hilde Maris

Meer info
Uv-straling & huidkanker. PlaceboNocebo 26.

Referenties

1. Grant WB. Ecological studies of the UVB-vitamin D-cancer hypothesis. Anticancer Res. 2012 Jan;32(1):223-36.
2. Grant WB. Update on evidence that support a role of solar ultraviolet-B irradiance in reducing cancer risk. Anticancer Agents Med Chem. 2013 Jan;13(1):140-6.
3. Holick MF. Shedding new light on the role of the sunshine vitamin D for skin health: the lncRNA-skin cancer connection. Exp Dermatol. 2014 Jun;23(6):391-2.
4. Lindqvist PG, Epstein E, Landin-Olsson M, et al. Avoidance of sun exposure is a risk factor for all-cause mortality: results from the Melanoma in Southern Sweden cohort. J Intern Med. 2014 Jul;276(1):77-86.
5. Lindqvist PG, Epstein E, Nielsen K, et al. Avoidance of sun exposure as a risk factor for major causes of death: a competing risk analysis of the Melanoma in Southern Sweden cohort. J Intern Med. 2016 Mar 16.
6. Natarajan VT, Ganju P, Ramkumar A, et al. Multifaceted pathways protect human skin from UV radiation. Nat Chem Biol. 2014 Jul;10(7):542-51.