Genen 'geen excuus' voor overgewicht

Sommige mensen hebben meer aanleg om dik te worden dan andere. Slechte genen worden vaak gebruikt als excuus voor overgewicht. Er zijn inderdaad veel genen die gelinkt worden aan overgewicht of obesitas en mensen die een verhoogde activiteit van deze genen hebben, hebben ook werkelijk meer kans op overgewicht. Toch zijn genen ‘geen excuus’ voor overgewicht. Voeding heeft een veel grotere impact dan genen.

Onderzoekers berekenden het genetisch risico op overgewicht van 5.218 mannen en 8.828 vrouwen op basis van 77 ‘overgewichtgenen’. Ze bepaalden ook het voedingspatroon van deze mannen en vrouwen, die twintig jaar gevolgd werden (van 1986 tot 2006).

Een hoge genetische score (hoge aanwezigheid van genen die gelinkt zijn aan overgewicht) verhoogde inderdaad het risico op meer gewichtstoename en overgewicht of obesitas in de loop van twintig jaar, maar niet bij diegenen met een gezond voedingspatroon: veel groenten, fruit, volle granen, noten, peulvruchten, omega-3 rijke voeding en meervoudig onverzadigde vetzuren, een matige inname van alcoholen weinig suikerrijke frisdranken, rood vlees, bewerkt vlees, transvetten en zout (Wang T, 2018).

Gezonde voeding is de enige manier om de wereldwijde obesitasepidemie om te keren en moet volgens de onderzoekers de nieuwe norm worden (Wang T, 2018; Ells LJ, 2018).

De vier pijlers voor een gezond gewicht zijn voeding, beweging, slaap en ontspanning. Ze staan niet los van elkaar, maar beïnvloeden elkaar onderling. Beweging vermindert stress en verbetert het slaappatroon. Een gezond slaappatroon en minder stress zorgen voor een gezondere voedingskeuze. Een gebrek aan slaap verhoogt de drang naar vet en suikerrijk voedsel en vermindert de zin om te bewegen. Een gebrek aan slaap, te veel stress en te weinig beweging maken het moeilijker om gezond te eten.

De vier pijlers zijn allemaal even belangrijk en hun gezamenlijke effect is veel krachtiger dan het effect van elk afzonderlijk. Het effect van voeding, beweging, stress en slaap op het gewicht wordt uitgebreid besproken in PlaceboNocebo 36.

©Hilde Maris

Meer info
Overgewicht, een zichzelf in stand houdend verstoord metabolisme. PlaceboNocebo 36.

Referenties

1. Ells LJ, Demaio A, Farpour-Lambert N. Diet, genes, and obesity. BMJ. 2018 Jan 10;360:k7.
2. Wang T, Heianza Y, Sun D, et al. Improving adherence to healthy dietary patterns, genetic risk, and long term weight gain: gene-diet interaction analysis in two prospective cohort studies. BMJ. 2018 Jan 10;360:j5644.