Quercetine is een natuurlijk antistollingsmedicijn

Bloedstolling (coagulatie) is een normaal onderdeel van het herstel van beschadigde weefsels. Het is een proces dat bloedverlies beperkt tijdens verwonding en ervoor zorgt dat de wond snel gedicht wordt.

Wanneer de bloedstolling overactief of chronisch verhoogd is, kunnen zich ongewenste bloedklonters of bloedproppen vormen in de bloedvaten, een verschijnsel dat trombose genoemd wordt. Bloedproppen kunnen overal in het lichaam ontstaan en de bloedtoevoer naar weefsels en organen verminderen of blokkeren, waardoor de weefsels geen of niet voldoende zuurstof krijgen en beschadigd worden. Wanneer een bloedprop een kransslagader en de bloedtoevoer naar het hart blokkeert, kan dat een hartaanval veroorzaken. Een bloedprop in de hersenen kan een beroerte veroorzaken.

Mensen met een verhoogde bloedstolling en een verhoogd risico op trombose krijgen ‘bloedverdunners’ of antistollingsmedicijnen om een hartaanval of een beroerte te voorkomen. Het nadeel van antistollingsmedicijnen is dat ze de bloedstolling altijd remmen, ook wanneer dat niet nodig en zelfs ongewenst is. Farmaceutische antistollingsmedicijnen verhogen het risico op bloedingen en overlijden door te veel bloedverlies bij een verwonding, een ongeluk of een operatie.

Er zijn een aantal nutriënten die de bloedstolling op een natuurlijke manier remmen, op een minder drastische manier. De meest bekende zijn de omega-3 vetzuren, vitamine E en knoflook. Ook de polyfenolen en flavonoïden uit groenten, fruit, kruiden en specerijen zijn uitstekende bloedverdunners. Ze werken in op de onderliggende oorzaken van een verhoogde bloedstolling – chronische oxidatieve stress en inflammatie, een hoge bloeddruk en een hoge bloedsuikerspiegel. Ze voorkomen schade aan de bloedvaten, zodat het stollingsproces niet geactiveerd moet worden. Ze remmen de bloedstolling niet wanneer dat niet nodig is.

Een van de flavonoïden met een antistollingseffect is quercetine, dat vooral in rode uien, appels, druiven, bessen, groene en zwarte thee en rode wijn zit.

Het antistollingseffect van quercetine is aangetoond in enkele in vitro en dierenstudies (Xiao D, 1993; Oh WJ, 2012).

Quercetine wordt in het lichaam omgezet in andere stoffen, zoals isorhamnetine, taxifoline en tamarixetine. Zowel quercetine zelf als haar metabolieten remmen de bloedstolling en versterken het antistollingseffect van aspirine (Stainer AR, 2019).

In een experiment kregen proefpersonen een eenmalige dosis van 150 of 300 mg quercetine. Dertig minuten en twee uur later werd hun bloed afgenomen en werd de bloedstolling kunstmatig geactiveerd. De bloedplaatjesklontering en de vorming van bloedproppen werd zowel een half uur als twee uur na de inname van beide doses quercetine afgeremd (Hubbard GP, 2004).

©Hilde Maris

Meer info
Trombose, antistollingsmedicijnen en de natuurlijke behandeling van trombose worden besproken in PlaceboNocebo 28.
Quercetine wordt besproken in PlaceboNocebo 26.

Referenties

1. Hubbard GP, Wolffram S, Lovegrove JA, Gibbins JM. Ingestion of quercetin inhibits platelet aggregation and essential components of the collagen-stimulated platelet activation pathway in humans. J Thromb Haemost. 2004;2(12):2138‐2145.
2. Oh WJ, Endale M, Park SC, Cho JY, Rhee MH. Dual Roles of Quercetin in Platelets: Phosphoinositide-3-Kinase and MAP Kinases Inhibition, and cAMP-Dependent Vasodilator-Stimulated Phosphoprotein Stimulation. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:485262.
3. Stainer AR, Sasikumar P, Bye AP, et al. The Metabolites of the Dietary Flavonoid Quercetin Possess Potent Antithrombotic Activity, and Interact with Aspirin to Enhance Antiplatelet Effects. TH Open. 2019;3(3):e244‐e258. Published 2019 Jul 30.
4. Xiao D, Gu ZL, Qian ZN. Effects of quercetin on platelet and reperfusion-induced arrhythmias in rats. Zhongguo Yao Li Xue Bao. 1993;14(6):505‐508.