Rozemarijn als een mogelijk alzheimermedicijn

Rozemarijn (Rosmarinus officinalis) is een plant van de lipbloemenfamilie waartoe verschillende kruiden en specerijen behoren zoals basilicum, lavendel, munt, salie en tijm.
Rozemarijn bevat uiteenlopende aromatische stoffen (monoterpenen, diterpenen, triterpenen), polyfenolen en fenolzuren met antioxidatieve, ontstekingsremmende en antimicrobiële eigenschappen.

Een van de meest onderzochte fenolzuren in rozemarijn is rozemarijnzuur, dat in de voedingsindustrie gebruikt wordt als antioxidant en bewaarmiddel (E392).
Rozemarijnzuur heeft een antimicrobiële, antioxidatieve, ontstekingsremmende, pijnstillende, anti-epileptische, antikanker en leverbeschermende werking. De laatste jaren wordt het vooral onderzocht omwille van zijn zenuwbeschermende eigenschappen. Rozemarijnzuur beschermt de hersenen en het zenuwstelsel tegen beschadiging door ontstekingsprocessen (neuro-inflammatie), te veel zuurstof- en stikstofradicalen en neurotoxische stoffen (zoals chemotherapie, zware metalen, pesticiden, …) (Nabavi SF, 2015; Colica C, 2015).

Rozemarijn en rozemarijnzuur kunnen ingezet worden voor de preventie en behandeling alzheimer.
Een van de kenmerken van alzheimer is opstapeling van het eiwit amyloid-bèta, dat een soort plaque vormt en de hersenscellen beschadigt, vooral in de hippocampus, het hersengebied dat betrokken is bij het geheugen en ruimtelijke oriëntatie.
Rozemarijnzuur verhoogt de concentratie en de activiteit van de neurotransmitters dopamine en noradrenaline in de hersenen, wat de opstapeling van amyloïd-bèta plaque afremt (Hase T, 2019).

Rozemarijn heeft ook een gelijkaardige werking als alzheimermedicijnen zoals donepezil (Aricept). Het remt de afbraak van de neurotransmitter acetylcholine zodat meer acetylcholine beschikbaar is in de hersenen (Ozarowski M, 2013). Acetylcholine is belangrijk voor het geheugen en de verstandelijke functies en is vaak verlaagd bij mensen met alzheimer en andere degeneratieziekten.

Rozemarijn kan vers of gedroogd in alle gerechten verwerkt worden. Je kan thee maken van rozemarijn door een koffielepel fijngehakte blaadjes in een kop heet water te laten trekken. Ook de bloemen kunnen gebruikt worden om thee te maken.

Rozemarijn kan ook als supplement genomen worden. Het is verkrijgbaar als tinctuur, maceraat, etherische olie, poederextract en vloeibaar extract. De aanbevolen doseringen verschillen afhankelijk van het preparaat en de concentratie van de extracten.

©Hilde Maris

Meer info
Rozemarijn wordt besproken in PlaceboNocebo 47.
De natuurlijke preventie en behandeling van neurodegeneratieve aandoeningen wordt besproken in PlaceboNocebo 46.

Referenties:

1. Colica C, Di Renzo L, Aiello V, et al. Rosmarinic Acid as Potential Anti-Inflammatory Agent. Rev Recent Clin Trials. 2018;13(4):240-242.
2. Hase T, Shishido S, Yamamoto S, et al. Rosmarinic acid suppresses Alzheimer's disease development by reducing amyloid β aggregation by increasing monoamine secretion. Sci Rep. 2019;9(1):8711. Published 2019 Jun 18.
3. Nabavi SF, Tenore GC, Daglia M, et al. The cellular protective effects of rosmarinic acid: from bench to bedside. Curr Neurovasc Res. 2015;12(1):98-105.
4. Ozarowski M, Mikolajczak PL, Bogacz A, et al. Rosmarinus officinalis L. leaf extract improves memory impairment and affects acetylcholinesterase and butyrylcholinesterase activities in rat brain. Fitoterapia. 2013 Dec;91:261-271.