Bruin vet is gelinkt aan een betere cardio-metabole gezondheid

Bruin vet is vetweefsel dat energie uit vetten en suikers kan omzetten in warmte, een proces dat thermogenese heet. Bruin vet verhoogt het energieverbruik en de vetverbranding. Het werd voor het eerst ontdekt in knaagdieren en dieren die een winterslaap houden, bij wie het bruin vet het lichaam warm houdt. Later vond men het ook bij jonge zoogdieren en bij baby’s, die nog niet voldoende isolerend wit vet hebben en bij wie de warmteproductie door rillen nog niet goed werkt. Men is er lange tijd van uitgegaan dat dit bruin vet geleidelijk verdween, tot men tijdens kankerscans toevallig ontdekte dat ook volwassenen nog bruin vet kunnen hebben, maar dat niet iedereen er evenveel van heeft.

Slanke mensen hebben over het algemeen meer actief bruin vet dan mensen met overgewicht. Het activeren van bruin vet wordt daarom beschouwd als een manier om overgewicht te voorkomen en te behandelen.

Bruin vet heeft een veel breder effect op het metabolisme dan alleen het genereren van warmte. Activatie van bruin vet verhoogt de afbraak van opgestapelde vetten in het vetweefsel. Het verhoogt de gevoeligheid van cellen voor het hormoon insuline en verbetert de opname van glucose door cellen. Het heeft een gelijkaardig effect als beweging. Een hoge activiteit van bruin vet is gelinkt aan minder lichaamsvet, minder bloedvetten, een lagere bloedsuikerspiegel en een hogere insulinegevoeligheid.

Bruin vetweefsel wordt beschouwd als een belangrijk orgaan voor het ‘wegwerken’ van glucose (suiker) en triglyceriden (vetten in het bloed en de lever) (Trayhurn P, 2014).

Onderzoekers analyseerden onlangs de gegevens van 52.487 mensen van wie een scan werd genomen (voor de screening of opvolging van kanker). Ongeveer 10% van deze mensen had (detecteerbaar) bruin vet. Meer vrouwen (13,8%) dan mannen (4,9%) hadden bruin vet.

Bij de mensen die bruin vet hadden, kwam 66% minder diabetes type 2 voor, 32% minder kransslagaderziekte, 23% minder cerebrovasculaire ziekte (beroerte), 38% minder congestief hartfalen en 15% minder hoge bloeddruk, dan bij de mensen zonder bruin vet.

Het hebben van bruin vet was ook gelinkt aan betere bloedwaarden van glucose, triglyceriden en HDL-cholesterol (de zogenaamde ‘goede’ cholesterol), leukocyten (witte bloedcellen) en bloedplaatjes (Becher T, 2021).

Wit vet kan omgezet worden in bruin vet. Dat kan door blootstelling aan koude of door activatie van het sympathisch zenuwstelsel, maar ook voeding en voedingsmiddelen kunnen de activiteit van bruin vet beïnvloeden. De aanmaak en de activiteit van bruin vet kan bijvoorbeeld verhoogd worden door vitamine A, omega-3 vetzuren, resveratrol, quercetine, curcumine, berberine, capsaïcine (pepers), fucoxanthine (een carotenoïde uit bruine algen) en groene thee (Okla M, 2017; Azhar Y, 2016; Arias N, 2017; Chen LH, 2017).

©Hilde Maris

Meer info
Bruin vet – en de natuurlijke manier om bruin vet te activeren – wordt uitgebreid besproken in PlaceboNocebo 36.

Referenties:

1. Arias N, Picó C, Teresa Macarulla M, Oliver P, Miranda J, Palou A, Portillo MP. A combination of resveratrol and quercetin induces browning in white adipose tissue of rats fed an obesogenic diet. Obesity (Silver Spring). 2017 Jan;25(1):111-121. doi: 10.1002/oby.21706. Epub 2016 Nov 22. PMID: 27874268.
2. Azhar Y, Parmar A, Miller CN, Samuels JS, Rayalam S. Phytochemicals as novel agents for the induction of browning in white adipose tissue. Nutr Metab (Lond). 2016 Dec 3;13:89. doi: 10.1186/s12986-016-0150-6. PMID: 27980598; PMCID: PMC5135798.
3. Becher T, Palanisamy S, Kramer DJ, Eljalby M, Marx SJ, Wibmer AG, Butler SD, Jiang CS, Vaughan R, Schöder H, Mark A, Cohen P. Brown adipose tissue is associated with cardiometabolic health. Nat Med. 2021 Jan 4. doi: 10.1038/s41591-020-1126-7. Epub ahead of print. PMID: 33398160.
4. Chen LH, Chien YW, Liang CT, Chan CH, Fan MH, Huang HY. Green tea extract induces genes related to browning of white adipose tissue and limits weight-gain in high energy diet-fed rat. Food Nutr Res. 2017 Jul 14;61(1):1347480. doi: 10.1080/16546628.2017.1347480. PMID: 28804438; PMCID: PMC5533130.
5. Okla M, Kim J, Koehler K, Chung S. Dietary Factors Promoting Brown and Beige Fat Development and Thermogenesis. Adv Nutr. 2017 May 15;8(3):473-483. doi: 10.3945/an.116.014332. PMID: 28507012; PMCID: PMC5421122.
6. Trayhurn P, Arch JR. New Physiological Aspects of Brown Adipose Tissue. Curr Obes Rep. 2014 Dec;3(4):414-21. doi: 10.1007/s13679-014-0125-8. PMID: 26626918.