Waarom alcohol de pancreas beschadigt
Te veel alcohol drinken wordt vooral gelinkt aan leverschade, maar ook de pancreas (of alvleesklier) krijgt het zwaar te verduren door een hoge alcoholconsumptie. Alcoholisme is een van de hoofdoorzaken van acute ontsteking van de pancreas (pancreatitis), vooral omdat het de pancreas vatbaarder maakt voor de schadelijke effecten van te veel vetten, roken, infecties, medicijnen, toxische stoffen, een hoge bloedsuikerspiegel, enz. Mensen die te veel alcohol (blijven) drinken, hebben ook meer kans dat acute pancreasontsteking chronisch wordt en verder vordert naar pancreaskanker. Alcohol is – al dan niet in combinatie met roken – sterk gelinkt aan chronische pancreatitis en pancreaskanker.
De pancreas, die sterk verwant is aan de lever, kan alcohol (ethanol) afbreken. Net als de lever kan hij alcohol oxideren, waarbij zuurstofradicalen en acetaldehyde ontstaan. Hij kan alcohol ook binden aan vrije vetzuren, waardoor vetzuur-ethylesters gevormd worden. Deze laatste manier om alcohol “onschadelijk” te maken is het meest actief in de pancreas.
De zuurstofradicalen, acetaldehyde en vetzuur-ethylesters zijn echter heel reactief en moeten zelf zo snel mogelijk verwijderd of geneutraliseerd worden. Wanneer dat niet gebeurt, beschadigen ze de pancreas via verschillende mechanismen. Ze wekken ontsteking op, verhogen de concentratie van calcium in de cellen, beschadigen de mitochondriën, verhinderen de aanmaak van energie (ATP), activeren de pancreasenzymen, breken pancreasweefsel af, verhinderen het herstel van beschadigd weefsel, stimuleren de vorming van littekenweefsel (fibrose), en stimuleren het afsterven van pancreasweefsel (Clemens DL, 2016).
Een belangrijke bijdragende factor aan alcoholische pancreasschade is een verstoorde darmflora, en vooral een verhoogde aanmaak van toxische stoffen door darmbacteriën, waaronder ook acetaldehyde, het toxische afbraakproduct van alcohol. Te veel alcohol verstoort op haar beurt de darmflora, stimuleert de groei van te veel bacteriën in de dunne darm, tast de darmbarrière aan zodat bacteriën en de toxische stoffen die ze aanmaken gemakkelijker in het bloed en in de pancreas terechtkomen, en het verhindert bovendien het verwijderen van endotoxinen door het immuunsysteem (Vonlaufen A, 2014).
De beste manier om alcoholische pancreatitis te voorkomen is uiteraard geen – of niet te veel – alcohol drinken, maar de schadelijke effecten van alcohol op de pancreas kunnen ook voorkomen of beperkt worden door de afbraak van alcohol te ondersteunen, ontsteking te remmen en de antioxidantcapaciteit te verhogen (Serrano M, 2023; Seo JB, 2013).
Voedingsfactoren die de schadelijke effecten van alcohol op de pancreas kunnen verminderen
|
|
©PlaceboNocebo
Meer weten over dit onderwerp?
Ontsteking, vervetting en kanker van de pancreas zijn het hoofdthema van PlaceboNocebo 71.
Meer weten over dit onderwerp
Referenties:
- Clemens DL, Schneider KJ, Arkfeld CK, et al. Alcoholic pancreatitis: New insights into the pathogenesis and treatment. World J Gastrointest Pathophysiol. 2016 Feb 15;7(1):48-58. doi: 10.4291/wjgp.v7.i1.48. PMID: 26909228; PMCID: PMC4753189.
- Seo JB, Gowda GA, Koh DS. Apoptotic damage of pancreatic ductal epithelia by alcohol and its rescue by an antioxidant. PLoS One. 2013 Nov 14;8(11):e81893. doi: 10.1371/journal.pone.0081893. PMID: 24244749; PMCID: PMC3828411.
- Serrano M, Rico-Barrio I, Grandes P. The effect of omega-3 fatty acids on alcohol-induced damage. Front Nutr. 2023 Apr 5;10:1068343. doi: 10.3389/fnut.2023.1068343. PMID: 37090780; PMCID: PMC10113533.
- Vonlaufen A, Spahr L, Apte MV, et al. Alcoholic pancreatitis: A tale of spirits and bacteria. World J Gastrointest Pathophysiol. 2014 May 15;5(2):82-90. doi: 10.4291/wjgp.v5.i2.82. PMID: 24891979; PMCID: PMC4025076.
