Stress verhoogt het verbruik van vitamine C en een hoge bloedsuikerspiegel verstoort haar opname in cellen

Vitamine C is een suikerachtige vitamine, afgeleid van glucuronzuur, met een structuur die lijkt op die van glucose. Ze komt voor in twee hoofdvormen: ascorbinezuur (AA) en dehydro-ascorbinezuur (DHA). Wanneer ascorbinezuur een vrij radicaal neutraliseert (of andere moleculen “reduceert”) wordt ze geoxideerd tot DHA, dat vervolgens weer gereduceerd wordt tot ascorbinezuur, op voorwaarde dat er voldoende glutathion en NADPH aanwezig zijn.

In bepaalde organen, die heel veel vitamine C nodig hebben, zoals de hersenen, de bijnieren, het netvlies, de dunne darm, de lever en de nieren, zitten speciale vitamine C-transporteurs (SVCT-1 en 2) die ascorbinezuur opnemen in de cel.

DHA kan door alle soorten cellen opgenomen worden via glucosetransporteurs (vooral GLUT1, GLUT3 en GLUT4), langs welke ook glucose in cellen opgenomen wordt. Eenmaal in de cel, wordt DHA omgezet in ascorbinezuur, dat nodig is voor verschillende levensbelangrijke processen, zoals de aanmaak van energie, de werking van de mitochondriën, de activatie van foliumzuur, de activiteit van genen, het neutraliseren van vrije radicalen, het vernietigen van beschadigde onderdelen, en de aanmaak en werking van hormonen en neurotransmitters.

Het immuunsysteem heeft voldoende vitamine C nodig om te functioneren. Immuuncellen zoals witte bloedcellen, macrofagen, neutrofielen, natural killer cellen, T-cellen en B-cellen kunnen enorm veel vitamine C opnemen, omdat ze heel veel vitamine C nodig hebben om zich te vermenigvuldigen, om zichzelf te beschermen tegen beschadiging door oxidatieve stress, om vrije radicalen aan te maken, om infecties te bestrijden, om beschadigde cellen of kankercellen te vernietigen, om antilichamen aan te maken, ontsteking op te wekken en af te remmen, enz. Bij een gebrek aan vitamine C gaat de werking van alle onderdelen van het immuunsysteem achteruit.

Tijdens stress wordt heel veel vitamine C uit de bijnieren in het bloed vrijgegeven. Bij dieren maakt de lever dan meer vitamine C aan, maar mensen hebben dit vermogen verloren. Men vermoedt dat dit gecompenseerd wordt door extra aanmaak en vrijgave van cortisol, omdat er bij een hoge inname van vitamine C veel minder cortisol aangemaakt wordt in respons op stress. Bij mensen met door chronische stress verhoogde cortisolspiegels doet suppletie met 1.000 mg vitamine C per dag cortisol sterk dalen (Beglaryan N, 2023).

Alles wat je lichaam of bepaalde weefsels of organen bedreigt of beschadigt, verhoogt je behoefte aan vitamine C. Denk daarbij niet alleen aan mentale of psychische stress, maar ook aan zware lichamelijke inspanningen, infectie, verwonding, toxische stoffen, luchtvervuiling, straling, medicijnen, te veel glucose in je bloed, een operatie, en veel meer. Chronische stress put vitamine C uit, waardoor je lichaam minder weerstand heeft tegen alle vormen van stress, en je in een vicieuze cirkel terechtkomt (Marik PE, 2020; Carr AC, 2020).

Hyperglycemie of diabetes berooft het lichaam niet alleen van vitamine C door het verbruik te verhogen, het verhindert ook de opname van vitamine C in cellen. Wanneer de bloedsuikerspiegel hoog is, wordt de opname van vitamine C in cellen verlaagd, omdat de glucosetransporteurs te druk zijn met glucose opnemen. Dat veroorzaakt een verborgen vitamine C-gebrek of cellulaire scheurbuik. De bloedwaarden kunnen normaal zijn, maar de cellen hebben een tekort. Bovendien kan bij een hoge bloedsuikerspiegel meer vitamine C via de nieren verwijderd worden in plaats van terug opgenomen te worden voor hergebruik (Argano C, 2025).

Een hoge bloedsuikerspiegel verlaagt ook de opname van vitamine C in de rode bloedcellen, waardoor deze minder goed in staat zijn om van vorm te veranderen en minder soepel worden (Tu H, 2015). Deze stijve rode bloedcellen geraken niet door de kleine bloedvaatjes, met als gevolg onder andere een slechte microcirculatie, minder zuurstofvoorziening van de weefsels, beschadiging van de  bloedvaten en een verhoogde bloedstolling.

Voldoende vitamine C is ook cruciaal voor de aanmaak van energie, de werking van de mitochondriën en de aanmaak van nieuwe mitochondriën (Aumailley L, 2022;  Hong R, 2025). De opname van vitamine C in de mitochondriën gaat eveneens via de glucosetransporteur GLUT1, en kan verhinderd worden door te veel glucose (Cantoni O, 2018; KC S, 2005).

Dat zijn slechts enkele voorbeelden van hoe één verstoord proces invloed heeft op meerdere – en in principe alle – cellulaire, metabole en systemische processen in het lichaam. Het illustreert ook heel mooi waarom één maatregel – bijvoorbeeld vitamine C-suppletie – effecten heeft op meerdere niveaus, maar slechts één schakel is en nooit heel het systeem kan herstellen.

Een gebrek aan vitamine C is rechtstreeks en onrechtstreeks betrokken bij meerdere oorzaken van chronische vermoeidheid. Voldoende vitamine C is cruciaal om uit de vicieuze cirkel van oxidatieve stress, ontsteking, immuunzwakte, mitochondriale disfunctie, autonome disfunctie en vermoeidheid te geraken.

Er is vooral veel onderzoek gedaan met intraveneuze vitamine C in het kader van postvirale vermoeidheid en long covid. In de meeste studies ziet men een aanzienlijke verbetering van vermoeidheid vergeleken met controlegroepen die geen vitamine C kregen. Ook andere klachten die vaak hand in hand gaan met vermoeidheid, zoals slaapproblemen, een verminderde concentratie, depressie en pijn, verbeterden vaak. De doseringen in deze studies varieerden van 3,5 gram tot meer dan 75 gram per dag (Vollbracht C, 2021).

De reden waarom vitamine C intraveneus gegeven wordt in zulke hoge doseringen, heeft te maken met alle bovengenoemde factoren die de opname en de werking van vitamine C verstoren en veel vitamine C verbruiken. Als je die factoren niet behandelt, blijf je afhankelijk van vitamine C-infusen of heel hoge orale doses.

©PlaceboNocebo